Mặc dù không thể phủ nhận truyện tranh là một loại hình nghệ thuật độc đáo và đặc sắc, nhưng những gì tôi được nhìn thấy, không khỏi đưa tôi đến cái nhìn hoài nghi về ảnh hưởng của nó đến quá trình xã hội hóa cá nhân.
Nằm ngoài giới hạn của lĩnh vực nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật minh họa và trang trí, truyện tranh có cách vận động riêng của nó, trong tiến trình lịch sử. Nó riêng biệt đến nỗi nhiều người tự nhận bản thân sống với nghề vẽ truyện tranh cũng không tự ý thức được những điểm khác biệt trong đó. Chức năng, cấu trúc khác biệt, có thể thấy qua cách nó ảnh hưởng đến tâm trí, tâm thần và trạng thái của con người, so với các loại hình nghệ thuật khác lại càng dị biệt hơn.
Một điểm quan trọng trong lí thuyết về truyện tranh, được nhiều người viết lí luận nổi tiếng nhắc tới, là chức năng giao tiếp của nó. Không phải thẩm mĩ, không phải ghi chép lịch sử hay giáo dục mà là giao tiếp. Chức năng giao tiếp được coi là tối thượng, tối quan trọng, ảnh hưởng đến cách cấu trúc hình ảnh, phân bổ nội dung của toàn bộ câu chuyện. Do đó không phải chi tiết nào cũng được kể, hình ảnh nào cũng được vẽ, mọi thứ đều phải đặt trong sự lựa chọn.
Đó chính là điểm mấu chốt để truyện tranh có thể tác động lên quá trình xã hội hóa cá nhân. Điều gì xảy ra trong đó, thật sự là quá bí ẩn. Nhưng hậu quả, có thể thấy rõ.
Nội dung xấu hay tốt trong một câu chuyện, không phải là vấn đề cần thảo luận nữa theo quan điểm nêu trên. Mỗi cuốn truyện tranh, càng hay, càng hấp dẫn, khi nó càng có khả năng giao tiếp với người xem. Những mối quan hệ, những cử chỉ, những ẩn ý sống động và tạo ra cảm nhận như một thế giới thật cuốn hút người xem ngay từ trang đầu tiên lật ra.
Chuyện gì sẽ xảy ra khi một thế giới sống động như thật thế chỗ thế giới thật trong giai đoạn sớm của quá trình xã hội hóa một cá nhân? Những gì tôi thấy được là bộ mặt đờ đẫn, cử chỉ và hành vi bị cường điệu hóa và tình huống hóa. Và dường như ở đó là sự thiếu vắng đi khả năng cảm nhận, đánh giá đúng mức trong một số vấn đề.
Tất nhiên xã hội hóa một cá nhân gồm nhiều giai đoạn, nhiều bước, bởi để một con người có thể hiểu rõ về môi trường chung quanh, không phải một cái gì đó quá đơn giản diễn ra là xong. Nhưng để đánh giá đúng mức, phải nhận định truyện tranh là một nguồn có khả năng gây ảnh hưởng mạnh, tựa như những trường hợp đã thấy với phim ảnh và truyền hình.
Vậy truyện tranh có phải là con sâu đục phá tâm hồn??? Không có tâm hồn nào là tường đồng vách sắt, cũng không có nghệ thuật nào có thể bị bôi nhọ, chỉ có vấn đề ở con người mà thôi.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét