6700 là con số khiến người ta phải giật mình. (Phải chăng là vì 6 + 7 = 13, số xúi quẩy?) Cho dù là cả 6700 thân cây to lớn giữa lòng thành phố hay 6700 cái chồi non giữa rừng nguyên sinh, thì đủ các nhân vật từ lớn đến nhỏ đã phải kêu la thẳng thốt, lẻ tẻ và lẻ loi. Tuy vậy, chưa thấy một chuyên gia hàng đầu về đô thị nào của quốc gia lên tiếng về vấn đề mảng xanh, nhỉ?
1. Liệu ta có thể hình dung một tương lai "phát triển bền vững" hoàn toàn được thực hiện để xem xét tầm quan trọng của các hoạt động, để hình dung tương lai - được rút gọn vào các khía cạnh xã hội, kinh tế hay môi trường, không chú ý đến tầm quan trọng về thẩm mỹ của một cuộc sống thường nhật? Chính vì thế với những điều kiện sống chấp nhận được đối với đa số mọi người, trong không gian và thời gian, có một ý nghĩa phức tạp hơn và nhạy cảm hơn một danh mục các hành động phát sinh từ một hệ tư tưởng đã bị xé nhỏ: giao thông bền vững, kinh tế năng lượng, thiên nhiên trong thành phố, chống mở rộng đô thị, v.v..
a - Một luận điệu được đưa ra nhằm bảo vệ quan điểm thay thế 6700 cây, nhưng đó không phải là thay thế, mà là quá trình khai thác và canh tác, đúng theo nghĩa đen của nó: đến thời điểm thì thu hoạch, sau đó gieo mới cây con.
Chúng ta đã không có cơ hội để xem được sự biến đổi chậm chạp nhưng có trật tự ở cùng một vị trí. Thiên nhiên không có cơ hội để vận hành các mối quan hệ tự nhiên bên trong hệ thống những mảng xanh ấy. Khi bầy côn trùng kéo đến, chim muông và thú nuôi tạo nên các mối quan hệ xã hội sâu sắc hơn.
Một sự nhắc nhở mang tính chất khoa học mạnh mẽ cho ta biết rằng hoàn toàn có khả năng diễn thế sau chưa chắc đạt được trạng thái từng có như khi thời điểm con người can thiệp ở quy mô xã hội. Bởi vì người ta đã không lựa chọn phương án tiêu giảm tính dễ bị tổn thương, nên tiểu hệ thống ấy hoàn toàn có thể sụp đổ hoặc thất bại. Nghĩa là những cây con mới trồng thuộc một loài khác, hoàn toàn có thể bị sâu hại, bệnh tật, mà lại không có một thiên địch nào. Vì các loài chim hay côn trùng đang tồn tại trong các mảng xanh khác đã hoàn toàn đi theo một hệ thống của riêng chúng. Hay trong một nguy cơ khác, những cây con thuộc loài mới có thể thu hút những loại côn trùng, có mức độ xâm hại cao, gây ảnh hưởng đến những mảng xanh vốn có gần kề đó.
b - Có người cho rằng dư luận dậy sóng là do thiếu hiểu biết về một cái nhìn phát triển (!?)
Dư luận đó không phải là vấn đề quản lí thông tin, vấn đề truyền thông hay chuyện của tuyên giáo, mà đó là một thái độ xã hội có thể nhìn thấy. Mối quan hệ giữa con người và môi trường sống gắn bó hữu cơ theo ý nghĩa sinh thái: để có thể chấp nhận là một nơi sống được, ở đó ít nhất cần phải có cây xanh.
Có thể tiến hành diễn giải các khái niệm liên quan tới một chính sách thành các yếu tố cụ thể, thì việc người ra chính sách và người chịu ảnh hưởng bởi chính sách hoàn toàn có khả năng thuộc về những nhóm khác nhau trong xã hội, thậm chí những tầng lớp khác nhau. Điều đó cho thấy nhiều vấn đề cần được đánh giá nghiêm túc, để có giải pháp đúng đắn và tránh sự xuyên tạc, trừ khi khoa học bị loại bỏ.
Trong quá trình tiến hành, một lần nữa người ta đã không lựa chọn cách giảm thiểu khả năng bị tổn thương của mối quan hệ sinh thái giữa con người và môi trường, cũng như tự đánh mất đi khả năng điều chỉnh mối quan hệ đó một cách chậm rãi và chắc chắn. (Lí do rất đơn giản nằm trong một chữ: ngu!)
Cần coi bất bình đẳng môi trường ở thành phố giống như bất bình đẳng xã hội và lãnh thổ trước khả năng và tài chính mà người dân và chính quyền địa phương phải giải quyết để cải thiện môi trường, thành nơi có thể sinh sống.
c - Như vậy, trở lại với cái nhìn phát triển, không thể đánh giá sự thay đổi của đời sống bằng ý chí của một chính sách hay cái cảnh quan mà một thiết kế tạo ra. Điều đó cũng đồng nghĩa với chỉ chăm chút cái biểu hiện mà không hề đạt được nội dung tương xứng.
Người ta hi vọng tạo ra được một không gian ổn định với cảnh quan đúng như thiết kế quy hoạch. Trong ý chí tạo lập không gian, ngành quy hoạch dường như hoàn toàn làm chủ mọi khía cạnh. Nhưng chỉ cần một lỗi sai cơ bản, hay thiếu sót ở mức nhạy cảm nhất, tất cả cộng đồng đều có khả năng sụp đồ trước một quy hoạch. Điều này đã thấy với cái khu dân cư trống, bị bỏ hoang dù cho thiết kế ban đầu có vẻ rất ổn.
Trong phạm vi cố gắng chấp nhận, sự phân chia đời sống thành các hệ thống tự nhiên, kinh tế, xã hội gì đó theo cách diễn giải của phong trào phát triển bền vững đã chỉ ra được các yếu tố vận hành có nguyên tắc chung. Tuy nhiên, ở đó thiếu hẳn cái nhìn sinh thái với các quan hệ gắn bó, mà kết quả tạo ra sự vấp váp khi giải quyết một vấn đề ở mức độ khía cạnh mà không phải là mức độ mối liên kết.
2. Đối với hệ thống xã hội, dù cho có là một phần được gọi tên trong chương trình phát triển bền vững, nhưng thiếu đi cái nhìn liên kết, người ta vẫn có khả năng lầm tưởng phản ứng của dư luận bị gây nên bởi nhân tố xã hội. Kết quả là bao nhiêu biện pháp về truyền thông, về pháp chế được áp dụng cuối cùng cũng lạc khỏi mục tiêu và phản tác dụng.
Thiếu tính đàn hồi, thiếu đi sự thích nghi, một trạng thái bền vững nhìn thấy thật ra là một bề mặt ổn định cứng ngắc và dễ vỡ. Một cách nhìn liên kết hơn, sinh thái hơn đề nghị cách giải quyết tốt hơn đối với các vấn đề nhiều mặt trong đời sống thực tế mà không bỏ qua các vấn đề môi trường hay con người.
(Nhưng mà kệ mẹ mấy người... há há..)
