những cánh chim non xoay tròn trong gió: tháng 2 2016

Những điều cần làm trước 25 tuổi...

Những điều nên làm trước khi bạn được 22 tuổi...

Những nơi phải đến để chứng tỏ bạn đã qua tuổi 20...

Những công việc nên thử trước khi chết...

Có rất nhiều thứ nên và phải như vậy nhan nhản trên internet, facebook và tumblr... Bản thân mình chẳng biết từ đâu xuất hiện vô vàn những thứ chuẩn mực đó. Mọi người có thể lí giải đó chỉ là những khuyến nghị, khuyến khích, chứ không có tính bắt buộc. Nhưng, chỉ cần bạn click vào để xem nội dung thì tức là bạn đã thừa nhận chúng như một thứ tiêu chuẩn tương đối trong xã hội. Theo khoa học, một người sống theo cách những người xung quanh nhìn nhận về người đó. Mỗi người đều có một vai trò và địa vị, kiểu như bác sĩ thì ‘lương y như từ mẫu’. Không ai chối cãi được điều đó.

Các bộ lạc thiểu số thường có nghi lễ trưởng thành, cho các thiếu niên nam và nữ, tùy theo tập quán riêng. Đó cũng là một kiểu nhìn nhận của cộng đồng, một kiểu tiêu chuẩn, đúng như những gì lí luận khoa học đã chỉ ra. Ôi, vậy nên ai có phát ngôn phải abc trước khi xyz thì người đó chính là một thành viên của bộ lạc cư - dân - mạng! Những chuyện đó không khiến một người sống vì bản thân, không phải vị... nhân sinh cũng không phải vị... nghệ thuật. Đơn giản, mỗi cá nhân là tấm gương phản ánh cách nhìn của xã hội. Chán òm!

Khi còn nhỏ, lúc quần chúng đồng bào chưa rộ lên trào lưu nói chuyện trước đám đông, trào lưu học kĩ năng mềm... như sợi bún, lúc mấy trò hoạt động đoàn đội luôn luôn tỏ ra tốn thời gian và tầm phào, mình đã được học rằng những người vĩ đại bắt đầu vĩ đại ở lứa tuổi 20. Thần đồng thì nhanh hơn nữa. Thần đồng? Không phải cũng chẳng sao. Vĩ đại? Ai biết được nó là cái m* gì. Dù sao, một điều trừu tượng có khả năng khuyến khích nhiều hơn một yêu cầu. Cũng như hiện nay thì bài tập vẽ của con nít chỉ cần phê là hoàn thành tốt chứ không cho điểm. Cách đó làm giảm đi áp lực học tập dù cho người lớn rất khôn trong khoản tăng thêm áp lực đó ở những chỗ khác. 

Nhiều năm nay mình không còn cố đi xa nữa. Cả ngày chỉ quanh quẩn trong mấy con đường gần nhà. Lúc trước còn đạp xe, ngồi xe buýt, còn giờ đi bộ là chính. Đi du lịch thì lại không hề có một chút tâm lý chinh phục nào. Leo núi thì không cần leo đến đỉnh. Tới một nơi xa xôi thì chỉ cần hòa vào đám đông là vui rồi.  Mà tuổi 25 thì gần... sát sàn sạt. Có lẽ mình sẽ không bao giờ đạt được mấy cái chuẩn hóa tràn lan đó.

Về chuyện đời, cho đến mãi tận sau, có lẽ sẽ không bao giờ mình thay đổi ý nghĩ. Những cuộc lên voi xuống chó trong cõi đời này thật là nhảm nhí. Người ta không bao giờ hiểu bản thân đã bị cuốn vào dòng nước đó như thế nào. Giống như chuyện thuở trước người ta mặc kệ cho lão già Nguyễn Vạn Thọ đầu đội tay xách đi thất thểu trên phố như hành khất, còn giờ thì xưng tụng công lao chẳng khác gì... tổ thiền Trúc Lâm. Ôi ông bác ơi, ông sống dậy mà xem cháu ngoại ông lên báo vinh dự chưa kìa!

Lên voi xuống chó, người ta trèo lên trèo xuống. Quy cho cùng cái chuyện đó, trong toàn xã hội, là cơ hội cho con người ta mở mày mở mặt, sống bằng tài năng riêng biệt, cũng là lúc người ta bù đắp cho cái thiếu hụt trong gốc tích bằng hằng hà sa số các thứ tham vọng khẳng định bản thân. Mình mới đọc đâu đó rằng ngày trước, các họ làm quan lớn ở kinh như Tôn Thất, Hồ Đắc không coi nhà Ngô Đình ra gì, vì nhà ấy không có khoa bảng mà chủ yếu dựa vào thế lực của nhà thờ. Thật giả thế nào thì làm sao mà chứng minh. Người tốt xấu cũng khó lường như dò bể. Mình tin là họ cũng đã tốt. Nhưng cái sự đi lên của nhà ấy thì quả càng lúc càng lên đến khi... cái chết chia lìa tất cả. Một kinh nghiệm đau đớn, như tất cả những dòng họ trường tồn ở đất này đều biết, muốn sống thì... leo vừa vừa thôi.

Còn những chuyện xa hơn, thật không biết có nên dài dòng không nữa. Nói ra sợ mất lòng nhau... Đôi khi, người ta đến nơi rồi mà không biết đã đi qua những thứ gì. Mà mình thì ưa khám phá hơn chinh phục. Thành ra dạo này cũng khó kiếm người chơi chung. Hồi nhỏ, mình có thể ngồi cả mấy tiếng đồng hồ chỉ để xem đàn kiến con đi dạo. Còn giờ, mình có thể ngồi ở duy nhất một chỗ trong mỗi một quán cà phê để xem người ta sinh hoạt. Kết quả là, ai muốn gặp thì đến chơi, chớ thiệt tình là ít có đi đây đi đó lắm. 

Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt, hỉ?

Dạo trước có tìm hiểu Gabriel Marcel, lại nhớ chuyện cô giáo cũ. Phải chăng lúc đó trong quá khứ, cô giáo cũ đã cảm thấy có thể mở lòng, đầy tự hào cũng như đầy niềm tin khai sáng, mà kể lại chuyện đời, chuyện cô sinh hai con của mình như thế nào, nỗi đau và hạnh phúc, một thứ hạnh phúc, khi nghe tiếng khóc đầu tiên, khi nhìn thấy con trẻ lần đầu tiên, như được lên thiên đường. Thiên đường, chính là từ mà cô giáo cũ đã dùng, khiến mình nhớ mãi. Và giờ còn là niềm tin của mình vào tình cảm, hiện sinh và huyền nhiệm. Cô đã làm cho mình hiểu sống với nhau cái cơ bản nhất phải là tình cảm, yêu thương chân thành với người, dù cho huyền nhiệm đó có đến từ đâu đi nữa. Chứ không phải cách sống bằng những mong chờ, những kì vọng rồi những mục tiêu và chuẩn mực. Nhắm mắt lại, con người sẽ phải thấy những người yêu thương, chứ không phải bất kì hình ảnh gì, ông bác sĩ, bà kĩ sư hay con sư tử màu tím. 

Ác mộng chính là kì vọng biến hình. 

Xã hội là một cục nhầy, rối nùi và thắt nút. Từ những điều nhỏ nhặt có vẻ trang trí nhất đến tất tần tật hy sinh lớn lao. Lắm khi, các khái niệm bị đánh tráo. Hoặc do con người ta quá trống rỗng. Theo dõi một người quá kĩ trên facebook, bạn có thể tưởng rằng mình hiểu người ta, nhưng thật ra bạn chỉ hiểu cái mà người ta bày ra cho bạn thấy. Cho nên đừng tin những gì mình viết quá, mình sống khác lắm. Mình có những cái phải và cần làm riêng của mình trước khi chết queo. Và so với đời thì mình chỉ là một đứa xác 20, hồn 10.

Có đôi ba ngày tết thư thả, lại ngồi nghĩ lung tung. Cuối cùng thì con đường mình đi, vẫn chẳng có ai đi cùng.

Bữa hổm nảy ra vấn đề, có nên phân biệt chromolithograph và colour lithograph hay không? Về nội dung, chiết tự cũng như thực tế, chẳng có gì khác nhau giữa hai khái niệm đó. Chromolithograph là in đá màu, mà colour lithograph cũng là in đá màu mà thôi. Từng màu từng màu một được in chung lại với nhau để tạo thành tác phẩm trên cơ sở của phương pháp tách bản và chồng màu.

Wiki cho rằng chromolithograph bao hàm tất cả.

This type of colour printing stemmed from the process of lithography, and it includes all types of lithography that are printed in colour.

Chromolithograph là một phương pháp có lịch sử lâu đời, ai cũng biết. Nó đã chứng tỏ khả năng thể hiện không giới hạn của nó, có khi lên tới 25 plate hoặc hơn, cho một bản in. Nhưng hầu hết các họa sĩ in ấn hiện đại không còn dùng tới nhiều màu như thế.

Do đó, nảy ra vấn đề có nên xem chromolithograph là thuật ngữ đặc trưng dùng để chỉ phương pháp in ấn cũ, với các trame màu phong phú. Dùng trame màu cũng chính là chìa khóa cho phương pháp in offset. Và nó làm ra sự khác biệt với cách in dùng mảng màu nhấn buông chính phụ của các họa sĩ hiện đại. Nổi tiếng như David Hockney, hay trước đó như Edward Munch...

Khi không phân biệt, thì sẽ xảy ra lẫn lộn. Nếu cứ quan niệm in đá màu theo cách mà phương pháp Chromolithograph đã từng chiếm lĩnh thị trường, thì cũng đồng nghĩa với việc phủ nhận cách in bằng mảng, bằng nét, đậm chất đồ họa. (Mà bản thân đậm chất đồ họa cũng là một khái niệm hết sức mông lung và phũ phàng, kết quả của một quá trình quan niệm lệch lạc theo hướng ngược lại.) Thái độ duy ngã độc tôn đối với phương pháp cũ cũng là thái độ tự sát, khi bỏ qua sự toàn vẹn, phong phú và đa dạng của các phương pháp chế bản và phương pháp dùng màu.

Còn đối với việc thiếu hiểu biết về Chromolithograph, tức chỉ chăm chăm có mảng và nét, đã dẫn tới hậu quả như mới nói ở trên: ôm mãi vào người cái gọi là chất đồ họa mà bỏ qua khả năng toàn vẹn và phong phú của in ấn. Kết quả là cách nhìn in ấn nghệ thuật không đúng với bản chất nghệ thuật của nó.

những cánh chim non xoay tròn trong gió

Chủ Nhật, 21 tháng 2, 2016

Chủ Nhật, 14 tháng 2, 2016

Thứ Ba, 9 tháng 2, 2016

Chromo-